ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အအံုအသစ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးရန္ ေဒါက္တာေအာင္ခင္ဆင့္ဆႏၵျပမည္

 ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ဝင္းအတြင္းရွိ ေက်ာင္းသားသမဂၢအေဆာက္အအုံအသစ္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေပးရန္ ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္ နံနက္ပုိင္းတြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕၌ ေဒါက္တာ ေအာင္ခင္ဆင့္က တစ္ကုိယ္ေတာ္ဆႏၵျပ ေတာင္းဆုိမည္ဟု သိရသည္။

၀ိုင္းစုခိုင္သိန္းကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိျခင္း

သူလည္း ဒီဒီဇိုင္းေတြရွိတာပါပဲလား  ..
ေၾသာ္  ..
ငါဟာ တံုးကိုတံုးလြန္းပါတယ္
(တ) တ၀မ္းပူနဲ႔ေတာင္ မတုံးသင့္ဘူး
(ဋ) တတလင္းက်ိပ္နဲဲ႔ကို ဋံဳးသင့္တဲ့ ငါပါကလား  . ..

ေစတီ သံုးဆူ၊ စိန္ဖူး ေျမခ၊ သိန္းစိန္က်

အင္အား 5 ရစ္ခ်က္စတာစေကးရွိေသာငလ်င္ေၾကာင့္သမၼတဦးသိန္းစိန္ထီး

ေတာ္တင္လွဴထားေသာစစ္ကိုင္းၿမိဳ႕မွေလးကၽြန္းမာန္ေအာင္ဘုရားအပါအ၀င္

ေစတီသံုးဆူ စိန္ဖူးေတာ္ေျမခ . . .

ဒီသတင္းကို မင္းတို႔ေသခ်ာဖတ္ၾကည့္ပါ။
(၁) သံုးဆူ ၊ (၂) စိန္ဖူး ၊(၃)  ေျမခ 
ဒီသံုးခ်က္ေသာစကားလံုးကုိေတြ႕ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သိန္းဆိုေသာ သံုး ႏွင့္ 
စိန္ဆိုေသာဘုရားစိန္ဖူးေတာ္မ်ား ေျမချခင္းသည္။ သိန္းစိန္တို႔ စစ္ေခြးၾကံ့ဖြတ္
မ်ားအတြက္ 2015 အတြက္ ဘဒၵ ႏၱေကာ၀ိဒ (အလငး္ရွင္)ရဲ႕ႀကိတင္ နိဖိတ္
ဖတ္ေဟာကိန္းကေတာ့ျဖင့္  . .. 
► ေစတီမွာ  ..  သံုးဆူ
► စိန္းဖူးေတာ္  . . ေျမခ
► သိန္းစိန္စစ္ေခြးတို႔ က်  . .

႔

ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ စိန္ဖူးေတာ္ေျမခသြားေသာ ေလးကြၽန္းမာရ္ေအာင္ဘုရားအား

 ႏို၀င္ဘာ ၂၈ ရက္က ဖူးေတြ႕ရစဥ္

2015 ၏ အာဏာရူးသုန္သုန္ႏွင့္ ေမာ္စကုိျပန္ဦးေကာ၀ိဒ

ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရေခၚ၊ၾကံ့ဖြတ္စစ္ေခြးတို႔ရဲ႕Gameထဲကသံဃာအခ်ိဳ႕

ဒီေန႔မ်က္ေမွာ္ကအေျခအေနႏိုင္ငံေရးရာသီဥတုဟာ ေလးရူးထန္
ေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျပည္သူစစ္စစ္ေတြအတြက္ သတိထားေန
ရမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးသမားသတင္းေထာက္မ်ားအတြက္ပို၍
စိုးပါတယ္။ စစ္ေခြးၾကံ့ဖြတ္ေတြဟာ 2015 အတြက္ သတ္ကြင္း
ျပင္ေနပါၿပီ။ ဒါကို သတင္းသမားတိုင္းသိဖို႔လိုသလို ညီငယ္ညီမ
ငယ္မ်ားလည္းသိထားသင့္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာငလ်င္ဆုိးမ်ား(အပိုင္း-၈-)

1839 Innwa Earthquake-2/၁၈၃၉ အင္း၀ငလ်င္ႀကီး-၂
၁၈၃၉ အင္းဝငလ်င္ၾကီးႏွင့္ ပါတ္သက္၍ Oldham (1883) ၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရသာ သိရသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ရက္အနည္းက Facebook လက္ဆင့္ကမ္းမႈျဖင့္ အင္းဝငလ်င္ၾကီးႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ
ဓါတ္ပံုအခ်ိဳ႕ ရရွိသည္။ နန္းျမင့္ေမွ်ာ္စင္နွင့္ ေရႊစည္းခံုေစတီေတာ္ အထက္ပိုင္းျပတ္ပံု ျဖစ္သည္။

နန္းျမင့္ေမွ်ာ္စင္ ယုျမင္ေတြ႕ႏိုင္ဆဲ

၈၈ ရဲ႕တိုင္းဆူ ျပည္ဖ်က္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျခင္းအပိုင္း (၁၀)

ဦးေနဝင္း၏ လွည့္ကြက္မ်ား

ဗိုလ္ခင္ၫြန္႔၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္အမိန္႔စာ လူထုအတြင္း ေပါက္ၾကားမႈကို အတုအေယာင္စာအျဖစ္ ေခ်ဖ်က္ႏိုင္ရန္ မဆလတို႔၏ တန္ျပန္သပိတ္ၿဖိဳခြဲေရး ေကာ္မတီမွ ထုတ္သည္ဟု ယူဆရေသာ ေလတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တင္ထြန္း၊ ေရတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္ခင္တို႔ ပူးတြဲသတိေပးေၾကညာခ်က္စာတေစာင္ ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုကာလ၌ ရန္ကုန္လူထုအတြင္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သတင္းထြက္ေပၚခဲ့ဖူးပါသည္။ ယင္းသတိေပး ေၾကညာခ်က္တြင္ ဦးေနဝင္း ေနထိုင္ရာ ေအဒီလမ္း တည္ေနရာကို ေျမပံုၫႊန္းႏွင့္တကြ ေလတပ္မွ ဗံုးႀကဲမည္၊ ေရတပ္မွ အေျမာက္ႏွင့္ပစ္မည္ဟု ေဖာ္ျပထားသျဖင့္ ထိုစဥ္က လူထုစိတ္ႀကိဳက္သတင္း ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

၈၈ ရဲ႕တိုင္းဆူ ျပည္ဖ်က္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျခင္း အပိုင္း (၉)

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔ထုတ္ သမဂၢ သတင္းစာ

ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ေရးေသာ စာမ်ားႏွင့္ သူ႔ဘဝ မွတ္တမ္းမ်ားကို ဖတ္႐ႈေလ့လာခဲ့သမွ် သူသည္ ဥပေဒပညာရွင္ မင္းဆရာ ျဖစ္လိုသူဟု ယူဆပါသည္။ သူေရးေသာ “သက္ရွိရာဇဝင္” ကို ႏိုင္ငံေရးအရ တက္လမ္း ရွိသူမ်ား အတြက္ “ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႔” အႀကိဳစာတမ္းဟု စာေရးသူထင္ျမင္ပါသည္။ သူေမွ်ာ္ မွန္းသည့္ “မင္းဆရာ” ရာထူးသာမက “မဆလ ေခတ္၏ ေနာက္ဆံုးမင္း” ရာထူးကိုပါ သူ ရခဲ့ပါ၏ ။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာငလ်င္ဆုိးမ်ား(အပိုင္း-၇-)

ျမန္မာျပည္ငလ်င္ႏွင့္ေဘးအႏၱရာယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအမံမ်ား 

Earthquakes of Myanmar and Risk Management - 5

ျမန္မာနယ္နိမိတ္အတြင္း ငလ်င္အႏၱရာယ္
ျမန္မာျပည္ အလယ္ပိုင္း ေဒသမ်ား
ျပည္ျမိဳ႕ ငလ်င္ (၁၈၅၈)ႏွင့္ ေျမလတ္ေဒသငလ်င္မ်ား
လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္ ၁၅၀ ခန္႕က ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမလတ္ပိုင္း ျပည္ျမိဳ႕ႏွင့္ သရက္ျမိဳ႕ အနီးတစ္ဝိုက္၌ အင္အား ျပင္း ငလ်င္တစ္ခု လႈပ္ခဲ့သည္။ အိႏၵိယ ဘူမိေဗဒတိုင္းတာေရးက မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ ၁၈၅၈ ၾသဂုတ္လ ၂၄ရက္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၃နာရီ ၃၈မိနစ္ လႈပ္ခဲ့ေသာ ငလ်င္ေၾကာင့္ သရက္ႏွင့္ ျပည္ျမိဳ႕မ်ား၌ ပ်က္စီးမႈမ်ား ရွိခဲ့ျပီး ေအာင္လံ၊ ပုဂံ၊ ေတာင္ငူ၊ ေက်ာက္ျဖဴ ျမိဳ႕မ်ား၌လည္း အတန္အသင့္ ထိခိုက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ အင္းဝႏွင့္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕မ်ားကလည္း ခံစားသိရွိၾကရသည္။ ထိုငလ်င္လႈပ္ျပီး မၾကာမီမွာပင္ မာန္ေအာင္ကၽြန္း အေရွ႕ေတာင္ဖက္ရွိ ေဖာ့စ္ကၽြန္း (ရဲကၽြန္း ?) ေရေအာက္ ငုတ္ဆင္းသြားသည္။ ထို ျဖစ္ရပ္မ်ား ဆက္စပ္မႈ ရွိသည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာငလ်င္ဆုိးမ်ား(အပိုင္း-၆-)

ဖေလးဘုရား-မြန္သမုိင္း၊ ငလ်င္သမုိင္း

ပံု (၁) ဖေလးရြာ၊ ဖေလးေစတီေတာ္ကို ေကာင္းကင္မွ ဖူးေတြ႕ရပံု

ပဲခူးျမိဳ႕ ေတာင္ဖက္ ၂၄ ကီလိုမီတာ (၁၅မိုင္) အကြာ၌ ဖေလးရြာ ရွိသည္။ ထိုရြာ ေစတီေတာ္ၾကီး ဖေလးေစတီ ေခၚရသည္။ သမိုင္း၌ က်ိဳက္မေကၠာ္ ဟုဆိုသျဖင့္ မြန္အႏြယ္တို႕ တည္ခဲ့ၾကပံု ရသည္။ ေစတီမွာ ပဲခူးမွ ေရႊေမာေဓာ ေစတီေတာ္ေလာက္ ေရွးမက်ေတာင္ အလြန္ေရွးက်ပံု ရသည္။ ထိုအနီးနားမွ ဇြဲသဘံုျမိဳ႕ေဟာင္းပင္ ထိုေစတီေတာ္ ေနာက္မွ တည္ခဲ့ပံုရသည္။ ဇြဲသဘံုျမိဳ႕သည္ ရာဇာဓိရာဇ္ ေခတ္၌ပင္ အေတာ္စည္ကားေသးသည္။ ယခုေတာ့ ျမိဳ႕အရာပင္ တိမ္ေကာေနေပျပီ။ ဤေနရာ၌ သမိုင္းကို ေျပာလိုသည္ မဟုတ္ပါ။ ဖေလးေစတီေတာ္၏ သက္ေတာ္ ၾကာရင့္သည္ကိုသာ ဆိုလိုရင္း ျဖစ္သည္။ ေစတီေဟာင္းမ်ားကို ထပ္ကာ ထပ္ကာ ငံုကာ တည္ထား ေသာေၾကာင့္ ယခုအခါ ေရႊေမာေဓါ ေစတီေတာ္နီးပါး ျမင့္သည္။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာငလ်င္ဆိုးမ်ား(အပိုင္း-၅-)

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕နားက ငလ်င္မ်ားအေၾကာငး္

Earthquakes near Yangon

ရန္ကုန္ျမိဳ႕၀န္းက်င္၌ လႈပ္ခဲ့ေသာလႈပ္ႏိုင္ေသာငလ်င္မ်ားအေၾကာင္းေျပာလိုပါသည္။
၁၉၃၀ ခုႏွစ္ ေမလ (၅) ၌ျဖစ္ေသာ အင္အား ပမာဏ (၇.၃) ရွိသည့္ ပဲခူးငလ်င္ၾကီးသည္ ၁၉၀၀ ျပည့္လြန္ေနာက္ပိုင္းတြင္ အင္အားအျပင္းဆံုးငလ်င္မ်ားတြင္ပါ၀င္သည္။ ပဲခူးျမိဳ႕တစ္ခုလံုး အိမ္ေျခ အေဆာက္အဦ အမ်ားအျပား ပ်က္စီးခဲ့ရျပီး လူ (၅၀၀) ခန္႕ ေသဆံုးခဲ့ရေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ား ရွိခ့ဲသည္။ ထိုစဥ္က လူဦးေရ သိန္းဂဏန္းမွ်ပင္ မရွိေသးေသာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕၌လည္း လူ (၅၀) ခန္႕ ပ်က္စီးရေၾကာင္း သိရသည္။ ပဲခူးေဒသသည္ ငလ်င္ဒဏ္ကို ဤတစ္ၾကိမ္တည္းသာ ခံခဲ့ရသည္ မဟုတ္ေပ။ ေရႊေမာေဓာ ေစတီေတာ္သမိုင္းအရ ဆိုလွ်င္ ဘီစီ (၁၉၇)မွ ေအဒီ (၁၃၄၈)ထိ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅၄၅)ႏွစ္အတြင္း ငလ်င္ျဖစ္ရပ္ေပါင္း(၂၂)ၾကိမ္ ရွိေၾကာင္း ေစတီေတာ္ျပဳျပင္မႈ မွတ္တမ္း ေက်ာက္စာ မ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေစတီေတာ္ကို (၂၇) မီတာအထိျမွင့္လိုက္သည္။ ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ၁၉၃၀ ထိ ငလ်င္မွတ္တမ္းေပါင္း (၁၂) ၾကိမ္ရွိခဲ့သည္။ ထိုျဖစ္ရပ္မ်ားထဲမွ ၁၉၁၇ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေစတီေတာ္ၾကီး ငွက္ေပ်ာဖူးပ်က္၍ ေျမခခဲ့ရပံုကို ပံုတြင္ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။

ပံု (၁) ၁၉၁၇ ငလ်င္ေၾကာင့္ ေရႊေမာေဓာေစတီေတာ္၏ ငွက္ေပ်ာဖူး အေျခမွျပတ္က်ခဲ့ပံု။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ငလ်င္ဆိုးမ်ား (အပိုင္း-၄-)

ေျမသားကိုလုိက္၍ ငလ်င္အရွိန္တိုးျခင္းေလ်ာ့ျခင္း-၂-

Local Site Effect on Ground Motion-2-

ေျမလႊာကို လိုက္၍ ေျပာင္းလဲေသာ ငလ်င္အရွိန္

၁၉၈၉ ေအာက္တိုဘာ ၁၇ အေမရိကန္ျပည္အေနာက္ပိုင္း လိုမာပရီတာ အရပ္၌ လႈပ္ခဲ့ေသာ ငလ်င္၏ ငလ်င္အရွိန္ မွတ္တမ္းမ်ားအား ေလ့လာခဲ့ၾကျပီးေနာက္  ေအာက္ခံ ေက်ာက္စိုင္ထုမွ ေျမသားထုသို႕ ငလ်င္လိႈင္း ျဖတ္ေသာအခါ ငလ်င္အရွိန္ ဆတိုးမႈ ရွိေၾကာင္း ေဖၚျပခဲ့ၾကသည္။ ပံု (၇) ၌ လိုမာပရီတာ ငလ်င္အရွိန္အား ေက်ာက္ႏွင့္ ေျမသားတို႕၌ တပ္ဆင္ထားေသာ ငလ်င္အရွိန္တိုင္းစက္ မ်ားက ဖမ္းယူရရွိသည့္ အရွိန္စဥ္ဆက္ မွတ္တမ္းမ်ားကို ျပထားသည္။ 

ပံု (၇) လိုမာပရီတာ ငလ်င္အရွိန္အစဥ္အတန္းအား ေက်ာက္သားႏွင့္ ေျမသားတို႕၌

 တပ္ဆင္ထားေသာ ငလ်င္အရွိန္တိုင္းစက္ မ်ားက ဖမ္းယူရရွိထားေသာ မွတ္တမ္းမ်ား

အစပိုင္း ၀ (သုည) စကၠန္႕၌ ျဖစ္ေသာ ငလ်င္အရွိန္ကို (စဦး)အျမင့္ဆံုးငလ်င္အရွိန္ peak acceleration or peak ground acceleration (PGA) ဟု ေခၚသည္။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ငလ်င္ဆိုးမ်ား (အပိုင္း-၃-)

ျမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ငလ်င္အႏၱရာယ္ (ရန္ကုန္ -၁-)

ဤဘေလာ့ စာမ်က္နွာ၌ ငလ်င္ျဖစ္ပံု၊ ငလ်င္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးထိခိုက္ပံုႏွင့္ ျမန္မာျပည္တြင္း ငလ်င္ၾကီးရာ ျဖစ္ရာဌာနမ်ားအား ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ျပီး ျဖစ္သည္။ ယခုစာတမ္း၌မူ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားႏွင့္ ငလ်င္ျဖစ္ပံု ထိခိုက္ႏိုင္ပံုကို ထပ္မံေဆြးေႏြးထားပါသည္။ ပထမဆံုးႏွင့္ အေရးပါဆံုး ျဖစ္ေသာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ႏွင့္ ငလ်င္အေၾကာင္းက စရမည္။
ရန္ကုန္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ကိုလိုနီေခတ္ ၁၈၈၇ မွ ၂၀၀၃ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုအခ်ိန္ထိလည္း လူေနအထူအထပ္ဆံုး ျမိဳ႕ ျဖစ္ေနသည္။ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းမ်ား၏ ဗဟိုဌာနလည္း ျဖစ္ေနသည္။ တရားဝင္ထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိေသးေသာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ လူဦးေရ ၈သန္းခန္႕ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္ ေနထိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၁၉၈၀ ဝန္းက်င္ကလူဦးေရ ၃သန္းေလ်ာ့ေလ်ာ့ ရွိရာမွ ယခုေကာက္ယူရရွိသည့္ အေရအတြက္က ၂ဆခြဲနီးပါး ရွိလာသည္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ လူဦးေရ ႏွစ္အလိုက္ တိုးတက္လာပံုကို ပံု (၁)၌ သရုပ္ေဖၚရွင္းလင္းထားသည္။

 ပံု (၁) ရန္ကုန္ျမိဳ႕ လူဦးေရ ႏွစ္အလိုက္ တိုးလာပံု ရွင္းလင္းခ်က္။ အခ်က္လက္မ်ားကို https://en.wikipedia.org/wiki/Yangon မွ ရယူသည္။
 အခ်ိန္ကာလလိုက္၍ လူဦးေရ ထူထပ္လာေသာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕အား ထိုလူဦးေရ၊ အိမ္ေထာင္စုမ်ား ေနရာခ်ထားေရးအတြက္ ေျမေနရာတိုးခ်ဲ႕မႈမ်ား အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။ ျမိဳ႕သစ္မ်ား ေပၚေပါက္လာၾကသည္။ ထိုျမိဳ႕ျပေနရာ တိုးခ်ဲ႕မႈကို ပံု (၂)၌ သရုပ္ေဖၚရွင္းလင္းထားသည္။

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ေၾကာက္စရာေကာင္းေသာ ငလ်င္ဆိုးမ်ား (အပိုင္း-၂-)

ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ ငလ်င္အႏၱရာယ္ (ရန္ကုန္)-၂
ရန္ကုန္ျမိဳ႕သည္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ စတင္သည့္ဘုရင္ ဦးေအာင္ေဇယ်လက္ထက္ ၁၇၅၅မွ စ၍ ရန္ကုန္သည္ ယေန႕ထိ ထိုအမည္ႏွင့္ပင္ ျမိဳ႕ၾကီး ျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္ကတည္းက ဆိပ္ကမ္းျမိဳ႕ ျဖစ္သည္။ အေလာင္းဘုရားလြန္ျပီးေနာက္ သာယာဝတီမင္းက ျမိဳ႕ကြက္အား ျပဳျပင္ခဲ့ေသးသည္။ လူဦးေရ ေသာင္းဂဏန္းမွ်သာ ရွိေသာ ထိုျမိဳ႕သည္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲအျပီး အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ခံ ျမိဳ႕ျဖစ္သြားသည္။ ထိုစဥ္က ရန္ကုန္ ခံတပ္ျမိဳ႕ကြက္အား ပံု (၆)အတိုင္း ျမင္ရသည္။

ပံု (၆) အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့ေသာ အေလာင္းဘုရား၏ ရန္ကုန္ျမိဳ႕။ (Leicester, 1954)

အာဏာရွင္ကဲ့သို႔ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ ငလ်င္ဆိုးမ်ား(အပိုင္း-၁)

ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ ငလ်င္အႏၱရာယ္ - မႏၱေလးႏွင့္စစ္ကိုင္း
ပုဂံလြန္ျပီးေနာက္ ပုဂံ၏ေနာက္ဆံုးဘုရင္ သီဟသူ၏ ျမစ္ေတာ္ သတိုးမင္းဖ်ားက စစ္ကုိင္းႏွင့္ ပင္းယကို စုစည္းသိမ္းသြင္းကာ စတင္အေျခစိုက္သည့္ ျမိဳ႕မွာ အင္းဝ ျဖစ္သည္။ ပထဝီအေနအထားအရ အေရးပါသည့္ ဧရာဝတီႏွင့္ ျမစ္ငယ္ျမစ္တို႕ဆံုရာ ေရလႊမ္းေျမႏုလြင္ျပင္၊ ျမစ္က်ိဳးအင္းမ်ားႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ား ရွိရာ၊ ေရွးဘိုးဘမ်ားတည္ေသာ ပုဂံႏွင့္ မေဝးေသာ ထိုအရပ္၌ ေျမအက်ယ္ ဟက္တာ ၉၀၀ ခန္႕အား ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၇၂၆ တေပါင္းလဆန္း ၆ ရက္ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၃၆၄ ေဖေဖၚဝါရီ ၂၆) တြင္ က်ဳံး၊ ျမိဳ႕ရိုးမ်ားႏွင့္ တကြ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ အတြင္းျမိဳ႕ႏွင့္ ျမိဳ႕ရိုးနံရံမ်ားကိုမူ ေႏွာင္းပိုင္းေခတ္မ်ား၌ တည္ေဆာက္ခဲ့ပံုရသည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက မွတ္ခ်က္ ျပဳထားၾကသည္။ ျမန္မာသမိုင္း၌ အင္းဝေခတ္သည္ ႏိုင္ငံေရးအတက္အက်မ်ားစြာႏွင့္ ၾကံဳခဲ့ရသည္။ သို႕ေသာ္လည္း ပုဂံေခတ္လြန္သည္မွ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ထိ ထိုျမိဳ႕သည္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၇၀ေက်ာ္ ၾကီးပြါးခဲ့၊ ျမန္မာစာ၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ျမန္မာဟန္ပန္တို႕၏ စည္ပင္ရာ ေခတ္၊ ဌာနၾကီး ျဖစ္ခဲ့သည္။
      ထိုမွ် ႏွစ္ကာလရွည္ၾကာစြာ တည္ခဲ့ေသာ ျမိဳ႕ေတာ္ၾကီးသည္ ဆိုးရြားလွေသာ သဘာဝေဘးၾကီးႏွင့္ အဆံုးသတ္ခဲ့ရသည္ကို သမိုင္း၌ သံေဝဂရဖြယ္ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။ ထို သဘာဝေဘးမွာ ၁၈၃၉ မတ္လ ၂၃ ရက္နံနက္ပိုင္း၌ လႈပ္ခဲ့ေသာ အင္းဝ ငလ်င္ ျဖစ္သည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၇၈၃ကပင္ ဘိုးေတာ္မင္းက အမရပူရျမိဳ႕ကို တည္ထားျပီး ျဖစ္သည္။ သို႕ေသာ္ ဘၾကီးေတာ္လက္ထက္ အင္းဝသို႕ျပန္လည္ အေျခစိုက္စဥ္ ငလ်င္လႈပ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုငလ်င္ေၾကာင့္ ျမိဳ႕ ပ်က္သြားသည္။ သာယာဝတီမင္းလက္ထက္ ျမိဳ႕ပ်က္ကို ျပန္လည္မျပင္ဆင္ေတာ့ပဲ ျမိဳ႕ေတာ္ကို အမရပူရသို႕ အျပီးတိုင္ ေရြ႕ေျပာင္းသြားသည္။ ထိုမွတဆင့္ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္ ရတနာပံုသို႕ ထပ္မံေရြ႕ေျပာင္းခဲ့သည္။ အင္းဝျမိဳ႕ေဟာင္း၏ တည္ေနပံုကို ပံု (၁)၌ ပံုၾကမ္း ေရးဆြဲျပထားသည္။ ပံု (၂) သည္ ငလ်င္လႈပ္သျဖင့္ ပ်က္စီးခဲ့ရေသာ အင္းဝႏွင့္ အနီးဝန္းက်င္မွ ၾကီးးမား ထင္ရွားသည့္ အေဆာက္အအံုမ်ားအား ျပသည့္ ပံု ျဖစ္သည္။

ငါ့ . . . .သံေ၀ဂ

ငါ့ ကဗ်ာဖတ္လို႔ ၊ သူတို႔ခက္ေ၀

ရႊင္လန္းေစေပ့ါ။

ခ်ိန္ခဏေလး ၊ လူျဖစ္ေရးမွာ

ငါလည္း ဓမၼ ၊ ျပဳေ၀ငွဆို

သူလည္း သာ၀န ၊ ျမတ္ဒါနေပါ့။

စစ္ေခြးၾကံ့ဖြတ္ ၊ ခရိုနီတစ္ဗြတ္တို႔

ခုိးၾက၀ွက္ၾက လုယူၾကသည္

ျပည္သူတို႔၏ ၀ဋ္ေကၽြးတည္း။

ဘဒၵ ႏၱေကာ၀ိဒ (အလငး္ရွင္)

ငါ့ ဆႏၵ

1839 Innwa Earthquake ၁၈၃၉ အင္းဝငလ်င္ၾကီး

ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၃၉ ခု မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႕၊ စေနေန႕ နံနက္ ၄ နာရီခန္႔ေလာက္တြင္ အင္းဝႏွင့္ စစ္ကိုင္း အနီးဝန္းက်င္ကို အေျချပဳ၍ ဖ်က္စီးအား အလြန္ျပင္းသည့္ ငလ်င္ၾကီးတစ္ခုလႈပ္ခတ္ခဲ့သည္။ အင္း၀ ငလ်င္ဟု မွတ္တမ္း တင္ထားသည္။ ျမိဳ႕တစ္ခြင္လံုးက အိမ္မ်ားအားလံုး နီးလံုးနီးပါး ပ်က္စီးသြားခဲ့သည္။

အုတ္ႏွင့္ေဆာက္ထားေသာ ေက်ာင္းမ်ား ျပိဳက်သျဖင့္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး အမ်ားစု ေသဆံုးၾကသည္။ ၃၀၀ ခန္႕မွ်ပင္ ရွိေၾကာင္း မွတ္တမ္း ထားခဲ့ သည္။ အမွန္တကယ္ အေရအတြက္ကိုမူ မသိရေပ။ အင္း၀ျမိဳ႕ရိုး ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္သြား ခဲ့သည္။ အမရပူရျမိဳ႕ရိုးမွာ အသစ္ျဖစ္၍ အင္းဝျမိဳ႕ရိုးထက္ ပို၍ ခိုင္ပံုရသည္။

ေဒၚႀကိဳင္ႀကိဳင္(သို႔) ယၾတာအေျခမွားခဲ့ေလသလား

ကၽြန္မေမာင္ေလးကို မကယ္ႏိုင္ၾကေတာ့ဘူးလား

ႏိုင္လင္းေအာင္၊ ရန္ကုန္

ေမ ၃၁၊ ၂၀၀၉

´´ကၽြန္မ ေမာင္ေလး သက္လြင္ကို ရွာေပးၾကပါ အုတ္ေတြၾကားမွာ အသက္ရွဴ ၾကပ္ျပီး ေသရပါေတာ့မယ္´´ လို႔ နီရဲေနတဲ့ မ်က္၀န္းေတြက မ်က္ရည္ေတြ စီးက်ျပီး ယူက်ံဳးမရျဖစ္ေနတဲ့ အစ္မျဖစ္သူ မေကသီက ကယ္ေဆးေရး လုပ္သားေတြကို ေျပာေနတာပါ။